Χυμός παντζαριού και πίεση: πώς τα νιτρικά μπορεί να βοηθούν στην υπέρταση

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr iatrikanea

Ο χυμός παντζαριού έχει μελετηθεί για πιθανή συμβολή στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, κυρίως λόγω των νιτρικών αλάτων που περιέχει. Τα νιτρικά μπορούν να μετατραπούν στον οργανισμό σε μονοξείδιο του αζώτου, ουσία που βοηθά στη χαλάρωση και διαστολή των αιμοφόρων αγγείων. Το άρθρο παρουσιάζει βρετανική μελέτη σε άτομα με υπέρταση που δεν λάμβαναν αντιυπερτασικά φάρμακα, όπου η κατανάλωση 250 ml χυμού παντζαριού συνδέθηκε με μείωση της αρτηριακής πίεσης. Δεν πρέπει όμως να παρουσιαστεί ως «φάρμακο» ή υποκατάστατο της θεραπείας για την υπέρταση. 

Το παντζάρι (Beta vulgaris)  ανήκει στην ίδια οικογένεια με το σπανάκι. Tο παντζάρι ή αλλιώς κοκκινογούλι είναι βολβοειδές λαχανικό και αναπτύσσεται μέσα στο χώμα. Θεωρείται υπερφάρμακο λόγω των πολλών και θρεπτικών συστατικών, βοηθώντας μας έτσι να αντιμετωπίσουν αρκετές ασθένειες χωρίς να καταφύγουμε σε φάρμακα. 

Πρόσφατα επιβεβαιώθηκε ότι η κατανάλωση ενός φλιτζανιού χυμού παντζαριού κάθε μέρα μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση του αίματος και μάλιστα άμεσα, σύμφωνα με βρετανική έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο Hypertension.

Όπως είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο, η υπέρταση αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου. Η αρτηριακή πίεση διακρίνεται σε συστολική (όταν η καρδιά χτυπάει, δηλαδή αντλεί αίμα) και διαστολική (όταν η καρδιά ηρεμεί ανάμεσα σε δύο χτύπους). Υψηλή θεωρείται συνήθως η αρτηριακή πίεση που ξεπερνά τα 140/90 mmHg.

Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Λονδίνου «Queen Mary», με επικεφαλής την καθηγήτρια φαρμακολογίας Αμρίτα Αλουβάλια έθεσαν υπό ιατρική παρακολούθηση 15 ασθενείς (οκτώ γυναίκες και επτά άνδρες) που έπασχαν από υπέρταση (140 έως 150 mmHg) και δεν έπαιρναν αντι-υπερτασικά φάρμακα.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όσοι εθελοντές έπιναν 250ml χυμό παντζαριού, παρουσίαζαν μείωση της αρτηριακής πίεσης κατά 10 mmHg. Η υποχώρηση της τιμής της αρτηριακής πίεσης ήταν αισθητή τρεις έως έξι ώρες μετά την κατανάλωση του χυμού, ενώ ήταν ανιχνεύσιμη και την επόμενη μέρα.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η ευεργετική δράση του παντζαριού οφείλεται στα νιτρικά άλατα που αυτό περιέχει και τα οποία μετατρέπονται σε μονοξείδιο του αζώτου μέσα στο αίμα. Αυτό το αέριο, με τη σειρά του, διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία, διευκολύνοντας έτσι την κυκλοφορία του αίματος, με συνέπεια η αρτηριακή πίεση να μειώνεται.

Τα νιτρικά άλατα υπάρχουν στο έδαφος και αποτελούν πολύτιμες θρεπτικές ουσίες για τα φυτά, τις οποίες απορροφούν μέσω των ριζών τους.

Πάντως οι ερευνητές τονίζουν ότι πρέπει να γίνουν κι άλλες μελέτες για να επιβεβαιωθεί η δράση του χυμού παντζαριού σε βάθος χρόνου.

«Είμαστε ακόμα αβέβαιοι κατά πόσο αυτή η πτώση της αρτηριακής πίεσης διατηρείται μακροπρόθεσμα», τονίζει η Δρ Αλουβάλια, και δηλώνει έκπληκτη από το πόσο μικρή ποσότητα χυμού παντζαριού χρειάζεται για να μειωθεί η αρτηριακή πίεση σε σημαντικό βαθμό και σε σύντομο χρόνο. Γι' αυτό, συνέστησε στους ανθρώπους να τρώνε και άλλα λαχανικά πλούσια σε νιτρικά άλατα, όπως το μαρούλι.  

Πάντως οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι υπάρχει και μια παρενέργεια από την κατανάλωση του παντζαριού. Τα ούρα αλλά και τα κόπρανα αποκτούν μια παροδική κοκκινωπή απόχρωση.  

Σε παλαιότερο άρθρο μας είχαμε γράψει ότι ο χυμός των παντζαριών έχει την ιδιότητα να αυξάνει τις αντοχές των ατόμων κατά 16%. Τα θρεπτικά συστατικά που προσφέρει στον οργανισμό ο χυμός του παντζαριού  δημιουργεί λιγότερη κούραση και περισσότερες αντοχές, Αθλητές, άτομα που επιτελούν επίπονες και κουραστικές εργασίες, ηλικιωμένοι, άτομα που πάσχουν από διάφορες παθήσεις βλέπουν την κατάστασή τους και την ποιότητα ζωής τους να βελτιώνεται με ένα ποτήρι παντζαρόζουμο την ημέρα.

Διαβάστε 

Παντζάρια, ένα ισχυρό φάρμακο που μας δώρισε η φύση

Ένα φλιτζάνι χυμού από παντζάρια, την ημέρα, ρίχνει την πίεση άμεσα, αυξάνει την αντοχή, βοηθά στους ρευματισμούς

Πιπερόριζα (τζίντζερ) ένα ωφέλιμο βότανο κατάλληλο για την βαρυστομαχιά, το κρυολόγημα, την χοληστερίνη, την αρθρίτιδα, τον διαβήτη και τις δίαιτες

Κουρκουμάς ή κιτρινόριζα ως αντιφλεγμονώδες, αντικαρκινικό, για τον διαβήτη, την χοληστερινη, το Αλτσχάιμερ, την ακμή, τις πανάδες

Πρώτη δημοσίευση: Απρίλιος 2013 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 17 Μαΐου 2026

Γλουτένη: τι είναι, σε ποιες τροφές υπάρχει και αν η δίαιτα χωρίς γλουτένη αδυνατίζει

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η γλουτένη είναι ένα σύμπλεγμα πρωτεϊνών που υπάρχει κυρίως στο σιτάρι, στο κριθάρι και στη σίκαλη, και είναι υπεύθυνη για την ελαστικότητα της ζύμης και την αφράτη υφή πολλών αρτοσκευασμάτων. Για τα άτομα με κοιλιοκάκη, η αποφυγή της γλουτένης είναι απαραίτητη θεραπευτική δίαιτα, γιατί η κατανάλωσή της προκαλεί ανοσολογική βλάβη στο λεπτό έντερο. Για όσους όμως δεν έχουν κοιλιοκάκη ή τεκμηριωμένη ευαισθησία στη γλουτένη, η δίαιτα χωρίς γλουτένη δεν είναι απαραίτητα πιο υγιεινή και δεν έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί από μόνη της σε απώλεια βάρους. 

Η γλουτένη είναι μια φυσική πρωτεΐνη σε πολλά δημητριακά, όπως το σιτάρι, το κριθάρι, τη σίκαλη και βρώμη. Είναι ένα σύνθετο πρωτεϊνών, της γλιαδίνης και της γλουτελίνης, οι οποίες είναι ενωμένες με άμυλο στο ενδοσπέρμιο του σπόρου.

Έχει την ικανότητα να προσδίδει ελαστικότητα στη ζύμη, βοηθώντας την να φουσκώσει και να κρατήσει το σχήμα της δίνοντας στο τελικό προϊόν μια αφράτη υφή.

Ζυμώνοντας τη ζύμη δημιουργούνται οι ενώσεις-συνδέσεις που βοηθούν τα μόρια της γλιαδίνης και της γλουτενίνης να ενωθούν. Όσο περισσότερο η ζύμη ζυμώνεται, δημιουργούνται περισσότερες συνδέσεις και το τελικό προϊόν γίνεται πιο αφράτο. Επιπλέον, οι πρωτεΐνες πυκνώνουν όταν θερμαίνονται, παγιδεύοντας το διοξείδιο του άνθρακα που παράγεται από την ζύμη. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στα ψημένα προϊόντα να φουσκώσουν περισσότερο και να διατηρήσουν το σχήμα τους, αντί να καταρρέουν.

Χρησιμοποιείται σε πολλά τρόφιμα ως πυκνωτικό και συνδετικό μέσο, ως ενισχυτικό γεύσης και σαν συμπλήρωμα πρωτεΐνης. Βρίσκεται κυρίως σε τρόφιμα, αλλά μπορεί επίσης να βρεθεί σε προϊόντα καθημερινής χρήσης όπως στα φάρμακα, στις βιταμίνες κλπ.

Υπάρχουν ορισμένα άτομα που πρέπει να αποφεύγουν την γλουτένη για σοβαρούς λόγους υγείας. Τα άτομα αυτά υποφέρουν από κοιλιοκάκη ή αλλιώς σοβαρή δυσανεξία στη γλουτένη, μια χρόνια πάθηση του λεπτού εντέρου με κληρονομική προδιάθεση. Όταν τα άτομα αυτά καταναλώνουν γλουτένη, ο οργανισμός τους ενεργοποιεί ανοσολογικούς μηχανισμούς που επιτίθενται στο βλεννογόνο του λεπτού εντέρου, με βλάβη ή καταστροφή των εντερικών λαχνών, που είναι  μικρές, στενόμακρες προεξοχές της επιφανειακής επένδυσης του λεπτού εντέρου. Έτσι επηρεάζεται η απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών από τις τροφές. Αν αυτά τα άτομα συνεχίζουν να καταναλώνουν γλουτένη παρουσιάζουν σημαντικές διατροφικές ελλείψεις, υποσιτισμό και άλλα συμπτώματα όπως αναιμία, κόπωση, οστεοπόρωση, κ.ά.

Σύμφωνα με έρευνες 1 στα 100 άτομα πάσχει από κοιλιοκάκη και πολλές φορές το αγνοεί.

Από το 1950 η δίαιτα με προϊόντα ελεύθερα γλουτένης αποτελεί τη βάση για τη θεραπεία των ασθενών με κοιλιοκάκη.

Ωστόσο, υπάρχει και μια κατηγορία ατόμων, περίπου 6%, που αν και δεν έχουν διαγνωστεί με κοιλιοκάκη, παρουσιάζουν ευαισθησία στην κατανάλωση γλουτένης, εμφανίζοντας κάποια ελαφρύτερα γαστρεντερικά συμπτώματα. Γι’ αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει κάποια έγκυρη διαγνωστική εξέταση. Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να αποφεύγουν τη γλουτένη.

Εκτός από τα δημητριακά σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη και βρώμη και τα προϊόντα τους, όπως το ψωμί, τα ζυμαρικά, οι φρυγανιές, τα παξιμάδια και άλλα αρτοποιήματα όπως κέικ ή μπισκότα, άλλα τρόφιμα που περιέχουν γλουτένη είναι ορισμένα είδη σοκολατούχου γάλακτος ή γάλακτος ή γιαουρτιού με δημητριακά ή φρούτα. Επίσης, ορισμένα είδη αλλαντικών όπως τα λουκάνικα, το παριζάκι, οι κονσέρβες κρέατος και ορισμένα είδη τυριών όπως το ροκφόρ, το blue cheese και τυριά με μορφή κρέμας. Γλουτένη μπορεί να βρεθεί και σε μαγιονέζες και μουστάρδες εμπορίου, καθώς και ντρέσινγκ για σαλάτες, όπως και σε φρούτα, λαχανικά ή όσπρια σε κονσέρβα. Η πρωτεΐνη αυτή μπορεί να συναντηθεί και σε ορισμένους χυμούς ή ποτά με συντηρητικά ή πρόσθετα, στη μπίρα αλλά και σε ποτά από βύνη όπως επίσης σε ξηρούς καρπούς σε κονσέρβα ή όταν είναι καραμελοποιημένοι ή επεξεργασμένοι και σε ορισμένες τσίχλες, καραμέλες, γαριδάκια, τσιπς, σοκολάτες και κάποια φάρμακα.

Η αλήθεια είναι, όμως, ότι μια δίαιτα ελεύθερη σε γλουτένη (GFD) δεν είναι υγιεινή όταν δεν υπάρχει δυσανεξία στη γλουτένη. Η GFD είναι απαραίτητη μόνο σε όσα άτομα πάσχουν από κοιλιοκάκη και αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της θεραπείας μετά τη διάγνωση. Οι άνθρωποι που έχουν μη κοιλιακή δυσανεξία στη γλουτένη, θα επωφεληθούν επίσης από μια GFD. Αν υιοθετηθεί η σωστή διατροφή χωρίς γλουτένη, ο βλεννογόνος του εντέρου αποκαθίσταται μέσα σε 6 ως 12 μήνες. Παράλληλα τα κλινικά συμπτώματα βελτιώνονται μέσα σε μόλις λίγες εβδομάδες, ενώ στα παιδιά οι ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά αναπληρώνονται και το σωματικό βάρος και ύψος επανέρχονται στο φυσιολογικό επίπεδο (όταν υπάρχει έγκαιρη διάγνωση πριν από την εφηβεία).

Για άτομα χωρίς διαταραχές σχετιζόμενες με γλουτένη, οι δίαιτες ελεύθερες σε γλουτένη έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β και σε αρκετά ιχνοστοιχεία και δεν έχει αποδειχθεί ότι έχουν κάποια σημαντική επίδραση στην απώλεια βάρους.

Σήμερα πέρα από μεμονωμένα περιστατικά, δεν υπάρχουν στοιχεία για να υποστηρίξει κανείς αν μια GFD είναι αποτελεσματική ή όχι στην απώλεια βάρους, καθ’ ότι δεν έχουν γίνει μελέτες πάνω στο θέμα.

Αν δεν έχουμε ειδικούς λόγους να αποφεύγουμε τη γλουτένη δεν χρειάζεται να τη βγάλουμε από τη διατροφή μας. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι δίαιτες χωρίς γλουτένη δεν είναι βέβαιο ότι βοηθούν στο αδυνάτισμα, καθώς αυτά τα προϊόντα συχνά έχουν περισσότερα σάκχαρα και άλλα πρόσθετα για να βελτιώνεται η γεύση τους, ενώ υπάρχει και ο κίνδυνος έλλειψης σημαντικών βιταμινών, φυτικών ινών και μετάλλων. Η διατροφή μας θα πρέπει να είναι ισορροπημένη, αποφεύγοντας τις επεξεργασμένες τροφές και τη ζάχαρη και δίνοντας έμφαση στα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά ολικής αλέσεως.

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η κοιλιοκάκη ή δυσανεξία στη γλουτένη; Τι προκαλεί, πώς γίνεται η διάγνωση και ποια η σωστή διατροφή για τους ασθενείς;
• Ζέα για εύπεπτο και εύγευστο ψωμί και με μεγάλη διατροφική αξία.

Πρώτη δημοσίευση: Νοέμβριος 2014 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 21 Μαρτίου 2026

Παγκόσμια Ημέρα Κοιλιοκάκης: τι είναι η κοιλιοκάκη, η γλουτένη και η ζωή χωρίς γλουτένη

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η 16η Μαΐου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Κοιλιοκάκης και αποτελεί ευκαιρία να ξεχωρίσουμε τη σοβαρή ιατρική ανάγκη από τη διατροφική μόδα. Για τους ανθρώπους με κοιλιοκάκη, η γλουτένη δεν είναι απλώς ένα συστατικό που αποφεύγουν από επιλογή· είναι πρωτεΐνη που ενεργοποιεί ανοσολογικούς μηχανισμούς και προκαλεί βλάβη στον βλεννογόνο του λεπτού εντέρου. Το άρθρο εξηγεί τι είναι η κοιλιοκάκη, τι είναι η γλουτένη και γιατί η διατροφή χωρίς γλουτένη έχει πρακτικές δυσκολίες στην καθημερινή ζωή, από τις ετικέτες τροφίμων μέχρι την επιμόλυνση κατά την παραγωγή και την παρασκευή

Η κοιλιοκάκη είναι μια ασθένεια (ή κατά πολλούς κατάσταση) στην οποία η κατανάλωση δημητριακών (σιταριού, κριθαριού, σίκαλης και βρώμης) προκαλεί βλάβη στην εσωτερική επιφάνεια του λεπτού εντέρου (εντερικού βλεννογόνου). Παραμένει αδιευκρίνιστος ο μηχανισμός με τον οποίο αυτοί οι σπόροι, αβλαβείς για τη μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων, βλάπτουν το εντερικό βλεννογόνο των ατόμων με κοιλιοκάκη.

Έχει διαπιστωθεί ότι ο υπεύθυνος τοξικός παράγοντας που περιέχεται στα ανωτέρω δημητριακά είναι η γλουτένη, η οποία συνίσταται από ένα μείγμα συγκεκριμένων πρωτεϊνών που ονομάζονται γλιαδίνες. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες επιστημονικές ενδείξεις συνηγορούν στο ότι οι πρωτεΐνες της γλουτένης στα άτομα με κοιλιοκάκη ασκούν την τοξική τους δράση ενεργοποιώντας ανοσολογικούς μηχανισμούς, που έχουν ως τελικό αποτέλεσμα τη βλάβη (ατροφία) του βλεννογόνου λεπτού εντέρου.

Η κοιλιοκάκη είναι μια νόσος, η οποία μόλις τα τελευταία χρόνια έγινε ευρύτερα γνωστή σε μεγαλύτερο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας. Τι κι αν σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη, ο σεβασμός στην υγεία του συνανθρώπου είχε ήδη γίνει συνείδηση του κοινωνικού συνόλου. Δυστυχώς, η κλειστή ελληνική κοινωνία αντιμετωπίζει πάντα φοβικά το ο,τιδήποτε νέο, κυρίως όταν αυτό αφορά το διπλανό κι όχι εμάς τους ίδιους. Το σκηνικό, όμως, αλλάζει ή τουλάχιστον αρχίζει να αλλάζει, όταν αυτό το κάτι «νέο» χτυπά και τη δική μας πόρτα και μας ξεβολεύει από την τακτοποιημένο καθημερινή ρουτίνα μας. ‘Η ακόμη κι όταν υιοθετούμε μια νέα συνήθεια για να συμβαδίσουμε με το ρεύμα της εποχής.

Και κάπως έτσι, τα σούπερ μάρκετ δέχτηκαν να μπουν στα ράφια τους προϊόντα χωρίς γλουτένη. Οι εταιρείες, που μέχρι πρότινος με δυσκολία απαντούσαν στις κλήσεις και στα αιτήματα της Εταιρείας μας, πραγματοποίησαν τους «πολυέξοδους» εργαστηριακούς ελέγχους και πλέον αναγράφουν την ύπαρξη ή μη γλουτένης, όπως και όλων των συστατικών, στις συσκευασίες τους. Υπάλληλοι εστιατορίων, φίλοι και γνωστοί δεν μας κοιτούν πλέον ως κάτι το εξωπραγματικό. Ο διάλογος που ξεκινά με η φράση «δεν κάνει να φάω γλουτένη» συνεχίζεται με απόκριση «α κι εσύ;», κι όχι με την απορία «πώς το είπες αυτό;». Πολλοί είναι πλέον οι διάσημοι καλλιτέχνες και άνθρωποι του θεάματος, εγχώριοι και μη, οι οποίοι δηλώνουν είτε ότι πάσχουν από κοιλιοκάκη είτε ότι έχουν δυσανεξία στη γλουτένη.

Τι είναι όμως αυτό που έχει αλλάξει σήμερα; Ενημερώθηκε η κοινωνία για το τι είναι κοιλιοκάκη και τι σημαίνει γλουτένη ή είναι απλώς άλλη μία τάση της εποχής, στο πλαίσιο της υγιεινής διατροφής; Το σίγουρο είναι ότι για τους πάσχοντες με κοιλιοκάκη, η ζωή χωρίς γλουτένη δεν είναι  μόδα. Είναι η καθημερινότητά τους, την οποία πασχίζουν καθημερινά να κάνουν να ανταποκρίνεται όσο το δυνατόν περισσότερο σε ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο.

Διατροφή χωρίς γλουτένη

Η εφαρμογή διαιτολογίου χωρίς γλουτένη είναι πολύ αποτελεσματική στα άτομα με κοιλιοκάκη για την εκπλήρωση των στόχων που προαναφέρθηκαν. Υπάρχουν όμως σημαντικές πρακτικές δυσκολίες στην εφαρμογή της, καθότι η γλουτένη είναι πολύ διαδεδομένο συστατικό της δυτικής δίαιτας με αποτέλεσμα να είναι δύσκολος ο σχεδιασμός διαιτολογίων χωρίς γλουτένη, ιδιαίτερα όταν αυτά θα πρέπει να περιλάβουν βιομηχανικά τυποποιημένες τροφές ή να καλύψουν ανάγκες μεγαλύτερων παιδιών και εφήβων που περνούν πολλές ώρες μακριά από το σπίτι. Η γλουτένη είναι ένα συστατικό κοινό σε τυποποιημένα τρόφιμα. Επιπλέον μπορεί να «επιμολύνει» την τροφή σε οποιαδήποτε φάση της παρασκευής της (καλλιέργεια, άλεση, αποθήκευση, μεταφορά ή παρασκευή).

Η κατάρτιση λοιπόν του διαιτολογίου για τα άτομα με κοιλιοκάκη περιλαμβάνει τροφές, που δεν έχουν υποστεί βιομηχανική κατεργασία και δεν παρασκευάζονται με αλεύρι δημητριακών. Ως υποκατάσταση των αλεύρων δημητριακών (κυρίως του σιτάλευρου) χρησιμοποιούνται με ασφάλεια άλλα άλευρα (ρυζιού, καλαμποκιού ή πατάτας). 

Γενικά για την κατάρτιση διαιτολογίων αποφυγής κάποιου συστατικού της τροφής που σχετίζεται με ανεπιθύμητες αντιδράσεις, είναι απαραίτητα η πρόσβαση σε έγκυρη πληροφόρηση σχετικά με τη σύσταση τυποποιημένων τροφίμων. Ο αναθεωρημένος Κώδικας Τροφίμων και Ποτών (CodexAlimentarius) προβλέπει την ακριβή αναγραφή συστατικών που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με ανεπιθύμητες αντιδράσεις. Στην πραγματικότητα όμως, ετικέτα των τυποποιημένων προϊόντων δεν προσφέρει πάντα τις απαραίτητες αυτές πληροφορίες. Για τους λόγους αυτούς η πληροφόρηση σχετικά με τα προς επιλογή τρόφιμα στην Ευρώπη προέρχεται από εθνικές τράπεζες δεδομένων με τυποποιημένα τρόφιμα «χωρίς» (“freefrom”) γλουτένη, γάλα, σόγια, αυγό, θειώδη, αζωχρωστικές κ.ά. Στην Ελλάδα λειτουργεί τράπεζα δεδομένων με τυποποιημένα τρόφιμα κατάλληλα για χρήση από άτομα με κοιλιοκάκη (glutenfree) που ανανεώνεται και εμπλουτίζεται κάθε χρόνο.

Πηγή Ελληνική Εταιρεία για την Κοιλιοκάκη

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η κοιλιοκάκη ή δυσανεξία στη γλουτένη; Τι προκαλεί, πώς γίνεται η διάγνωση και ποια η σωστή διατροφή για τους ασθενείς;
• Να τρώμε ή να μην τρώμε γλουτένη; Τι είναι και πόσο απαραίτητη είναι για τον οργανισμό μας; (gluten)
• Τι είναι το φούσκωμα στην κοιλιά; Που οφείλεται ο τυμπανισμός και ποια η κατάλληλη δίαιτα για πρόληψη της πρησμένης κοιλιάς;
• Ζέα για εύπεπτο και εύγευστο ψωμί και με μεγάλη διατροφική αξία.
• Κινόα (Quinoa), το πιο θρεπτικό τρόφιμο στον πλανήτη. Διατροφική αξία και πως θα την αξιοποιήσετε (video)
• Τι πρέπει να τρώτε και τι δεν πρέπει αν έχετε ελκώδη κολίτιδα. Η σημασία του άγχους και της άσκησης

Κλεοπατρα Ζουμπουρλη
MSc

Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2018 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 16 Μαΐου 2026

Χυμός κερασιού: βοηθά σε αϋπνία και μυϊκή αποκατάσταση μετά την άσκηση;

της Kλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr iatrikanea

Ο χυμός κερασιού έχει μελετηθεί για πιθανή συμβολή στον ύπνο και στη μυϊκή αποκατάσταση μετά από έντονη άσκηση, κυρίως λόγω της φυσικής περιεκτικότητας των κερασιών σε μελατονίνη και ανθοκυανίνες. Το άρθρο παρουσιάζει πώς ο χυμός κερασιού χωρίς πρόσθετη ζάχαρη έχει συνδεθεί σε μελέτες με μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου, ενώ τα αντιοξειδωτικά των κερασιών εξετάζονται για τη μείωση μυϊκής καταπόνησης μετά την προπόνηση.  

Η καταπολέμηση της αϋπνίας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην σύγχρονη κοινωνία, καθώς ένας στους τέσσερις ενήλικες πάσχουν από αυτήν και ένας στους πέντε δεν κατορθώνει να μείνει αποκοιμισμένος επί περισσότερες από 5 ώρες κάθε βράδυ.

Κεράσια: διατροφική αξία, θερμίδες και οφέλη για ύπνο, μυϊκή αποκατάσταση και δίαιτα

της Kλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Τα κεράσια είναι από τα πιο αγαπημένα καλοκαιρινά φρούτα και ξεχωρίζουν για τις χαμηλές θερμίδες, το νερό, τις φυτικές ίνες, το κάλιο, τη βιταμίνη C, τις ανθοκυανίνες και τη μελατονίνη που περιέχουν. Η διατροφική τους σύνθεση τα συνδέει με αντιοξειδωτική προστασία, καλή λειτουργία του εντέρου, κορεσμό, μυϊκή αποκατάσταση μετά την άσκηση και πιθανή υποστήριξη του ύπνου. Το άρθρο παρουσιάζει τη διατροφική αξία των κερασιών, τα βασικά οφέλη τους, τη θέση τους στη δίαιτα και τον σωστό τρόπο συντήρησης. 

Η κερασιά είναι αγγειόσπερμοδικότυλο φυτό που ανήκει στο γένος Προύμνη (Prunus), στην οικογένεια των Ροδοειδών (Rosaceae), και είναι δε συγγενής της βυσσινιάς. Είναι φυλλοβόλο δέντρο με ύψος που φτάνει και τα 20 μέτρα. Έχει την επιστημονική ονομασία Prunus avia (προύνος των πτηνών).

Καταγωγή του είναι η περιοχή του Καυκάσου και έφτασε στην Ευρώπη πολύ γρήγορα ενώ όλες οι ποικιλίες της προέρχονται από την αγριοκερασιά, που χρησιμοποιείται για τον πολλαπλασιασμό της και σήμερα μέσω εμβολιασμού. 

Τα κεράσια είναι νόστιμα και πολύ θρεπτικά. Ο καρπός είναι πλούσιος σε:

• Αντιοξειδωτικά
• μεταλλικά άλατα
• ελαγικό οξύ
• Βιταμίνη C
• Βιταμίνη Α
• Μελατονίνη
• κάλιο, ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο, μαγνήσιο και χαλκό
• Βιοφλαβονοειδή
• Ανθοκυανίνες
• φυτοστερόλες

Ένα κεράσι αποδίδει 4 θερμίδες, ενώ μια μερίδα κερασιών (100 γραμμάρια) αποδίδει 47 θερμίδες.

Στα 100 gr	κεράσια	Σ.Η.Δ.
Kcal	47	2300 - 3100
Kj	201
Πρωτεΐνες (gr)	06	56 - 70
Λίπη (gr)	Ίχνη	76 - 103
Υδατάνθρακες (gr)	11,9	287 - 387
Νερό (gr)	81,5	1500 - 2000
Φυτικές ίνες (gr)	1,7	30
Καροτίνη (μg)	120
Βιταμίνη Β 1 (mg)	0,05	1,3
Βιταμίνη Β 2 (mg)	0,07	1,6
Βιταμίνη Β 3 (mg)	0,4	19
Βιταμίνη Β 6 (mg)	0,05	1,6
Βιταμίνη C (mg)	5	75
Νάτριο (mg)	3	1100 - 3300
Κάλιο (mg)	280	1875 - 5625
Ασβέστιο (mg)	16	800
Μαγνήσιο (mg)	10	350
Φωσφόρος (mg)	17	800
Σίδηρος (mg)	0,4	9
Ψευδάργυρος (mg)	0,1	9

Μια μέτρια μερίδα κεράσια 73 γρ. περιέχει:
 
 Νερό 
(gr.)
57.6
 Ενέργεια
(Kcal)
44
 Πρωτεΐνες
(gr.)
0.74
 Λιπαρά
(gr.)
0.14
 Υδατάνθρακες
(gr.)
11.21
 Φυτικές Ίνες
(gr.)  
1.5
 Ασβέστιο
(mg)
9
 Σίδηρο
(mg)
0.25
 Μαγνήσιο
(mg)
8
 Φώσφορο
(mg)
15
 Κάλιο
(mg)
155
 Νάτριο
(mg)
0
 Ψευδάργυρο
(mg)
0.05
 Βιταμίνη C 
(mg)
4.9
 Θειαμίνη 
(mg)
0.02
 Ριβοφλαβίνη
(mg)
0.02
 Νιασίνη
(mg)
0.1
 Βιταμίνη B-6
(mg)
0.03
 Βιταμίνη A  
(IU)
45

Πηγή: http://www.mydiatrofi.gr
Σε περίπτωση αναδημοσίευσης αυτού του άρθρου, ο παραπάνω σύνδεσμος ΠΡΕΠΕΙ να είναι ενεργός και ΔΕΝ επιτρέπεται να αφαιρεθεί.

Τα οφέλη στην υγεία από τα κεράσια:

Υπάρχουν πολλά οφέλη για την υγεία που συνδέονται με το κεράσι. Τα κυριότερα είναι:

• Τα κερασιά είναι αντικείμενο έρευνας στην ανθρώπινη μάχη κατά του καρκίνου. Έρευνες, μέχρι σήμερα, αποκαλύπτουν ότι η κατανάλωση των κερασιών είναι ιδιαίτερα επωφελής για την καταπολέμηση του καρκίνου σε διάφορα όργανα. Τα κεράσια είναι ιδιαίτερα πλούσια σε κάποιες φυτικές χημικές ουσίες που ονομάζονται ανθοκυανίνες οι οποίες τους δίνουν και το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα. Μια πρώτη δράση των ανθοκυανίδων είναι η εξουδετέρωση καρκινογόνων ουσιών.
• Τα αντιοξειδωτικά στα κεράσια καθαρίζουν τις ελεύθερες ρίζες που είναι υπεύθυνες για την φθορά των κυττάρων στο ανθρώπινο σώμα. Αυτό πιστεύεται ότι επιβραδύνει την διαδικασία γήρανσης.
• Δρουν αποτοξινωτικά, για το ήπαρ, τη χολή, τους αδένες και γενικότερα τον οργανισμό. Ακόμη, ευνοούν την καλή λειτουργία του ουροποιητικού συστήματος, ενώ είναι διουρητικά και χωνευτικά.
• Ευνοούν την καλή λειτουργικότητα του εντέρου, ενώ δρουν ως καθαρτικά και ως υπακτικά, κυρίως λόγω των φυτικών ινών και των οργανικών οξέων, που περιέχουν. 
• Η έρευνα αποκαλύπτει ότι η ανθοκυάνη  στα κεράσια βοηθά στη μείωση της φλεγμονής και του πόνου. Αυξάνουν τη φυσική άμυνα του οργανισμού προς τις ασθένειες ενώ διαθέτουν αντισηπτικές ιδιότητες, ενάντια σε φλεγμονές και λοιμώξεις (J Nutr. 2006). 
• Μία έρευνα σχετικά με τη θεραπευτική αξία των κερασιών υποστηρίζει ότι ο χυμός τους αποτελεί ένα ισχυρό αντιβακτηριακό παράγοντα ενάντια στην τερηδόνα των δοντιών. Πιο συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι ο χυμός κερασιών καταστέλλει κατά 89% τη δραστηριότητα των ενζύμων εκείνων που οδηγούν στο σχηματισμό πλάκας, δηλαδή, το αρχικό σύμπτωμα της τερηδόνας.
• Άλλη μια σημαντική δράση των κερασιών είναι η εξής: Μειώνουν αισθητά την πνευματική κόπωση, και είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για τους μαθητές σε περιόδους εξετάσεων, στο τέλος της σχολικής χρονιάς, όπου υπάρχουν σε αφθονία. 
• Αντίστοιχη δράση έχουν και στη σωματική κόπωση κυρίως λόγω των μεταλλικών αλάτων που περιέχουν, αυξάνοντας τα αλκαλικά αποθέματα του οργανισμού (Br J Sports Med. 2006)
• Λόγω των μεταλλικών αλάτων και ιχνοστοιχείων, που περιέχουν, δρουν, ανακουφιστικά, σε ρευματικούς πόνους και την ουρική αρθρίτιδα (J Nutr. 2003). Ενα φλιτζάνι χυμός κεράσι έχει την ικανότητα να αντιμετωπίσει και να ανακουφίσει προβλήματα που συνδέονται με την αρθρίτιδα και την ουρική αρθρίτιδα. 
• Τα κεράσια είναι χαμηλά σε λιπαρά και υψηλή περιεκτικότητα σε νερό. Η τακτική κατανάλωση συμβάλλει στην αύξηση των επιπέδων ενέργειας και μπορεί να τροποποιήσει το μεταβολισμό για την αποτελεσματική απώλεια βάρους. Επίσης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως φυσική θεραπεία για την ινομυαλγία..
• Η υψηλή περιεκτικότητα σε κάλιο στα κεράσια ελέγχει την κατακράτηση του νερού και βοηθά στη θεραπεία των αυτοάνοσων νευρο-εκφυλιστικών παθήσεων και νόσων του συνδετικού ιστού.
• Τα κεράσια είναι εύκολα διαθέσιμα, νωπά, χυμός και σε κονσέρβα. Πλούσια σε μερίδες των φρούτων εξασφαλίζει την ημερήσια πρόσληψη των βασικών σίδηρο, κάλιο, μαγνήσιο, σίδηρο, φυτικές ίνες και φυλλικό οξύ. Ενδείκνυνται στην αναιμία, κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε σίδηρο καθώς προάγουν την αιμοποίηση
• Τα κεράσια μπορούν να συμβάλουν στη διαδικασία απώλειας βάρους. Το κεράσια είναι χαμηλά σε λιπαρά και σε υψηλή περιεκτικότητα σε νερό. Η τακτική κατανάλωση συμβάλλει στην αύξηση των επιπέδων ενέργειας και μπορεί να τροποποιήσει το μεταβολισμό για την αποτελεσματική απώλεια βάρους. Επίσης, οι υδατάνθρακες, που περιέχουν, ικανοποιούν την αίσθηση του γλυκού, χωρίς να προσδίδουν πολλές θερμίδες.
• Τα κεράσια είναι πλούσια σε φυτοστερόλες, που ανήκουν στην ομάδα των στερολών και αποτελούν φυσικά συστατικά των φυτών. Είναι ουσίες που δεν αποδίδουν ενέργεια κι έτσι δεν συνεισφέρουν στη θερμιδική πρόσληψη του οργανισμού. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι η πρόσληψη επαρκών ποσοτήτων φυτοστερολών οδηγεί στη μείωση των επιπέδων ολικής χοληστερόλης στο αίμα. Αυτό συμβαίνει είτε με τη μείωση της εντερικής απορρόφησης της χοληστερόλης που προσλαμβάνεται από την τροφή είτε με αλλαγές στον μεταβολισμό της χοληστερόλης στα εντερικά κύτταρα.
• Σε άλλες μελέτες (University of Michigan) βρέθηκε ότι αυξάνουν κατά 50% την παραγωγή ινσουλίνης από τα κύτταρα του παγκρέατος. Επομένως η κατανάλωση κερασιών πιθανόν να βοηθά εκτός από την πρόληψη του καρκίνου και στην πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη. Πιο συγκεκριμένα, οι ανθοκυανίνες, λόγω αυξημένης έκκρισης ινσουλίνης θα μπορούσαν να προδίδουν ένα καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο αποτρέποντας την υπερ- ή υπό-γλυκαιμία και κατά συνέπεια το διαβήτη.

Πώς να τα συντηρείτε
Καλύτερα να βάζετε τα κεράσια στο ψυγείο άπλυτα για να διατηρηθούν μερικές μέρες. Τα πλένετε προτού τα σερβίρετε. Μπορείτε, επίσης, να αφαιρείτε τα κοτσάνια τους και να τα βάλετε στην κατάψυξη. Πρέπει πάντα να πλένονται πριν από την κατανάλωση (κατά προτίμηση με νερό χλιαρό).

Διαβάστε επίσης

• ΚΕΡΑΣΙ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ. ΧΥΜΟΣ ΑΠΟ ΚΕΡΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΠΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΥΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΣΚΗΣΗ.
• Όπως ο καλός ο αθλητής πρέπει να έχει σωστή διατροφή, έτσι και ο καλός μαθητής πρέπει να προσέξει τι τρώει σε περίοδο εξετάσεων
• Τι πρέπει να τρώτε σε περίοδο εξετάσεων; Η σωστή διατροφή στο διάβασμα είναι σημαντική
• Φθείρες (ψείρες) και κόνιδα στο κεφάλι. Αντιμετώπιση και πρόληψη με φυσικά μέσα.

Τελευταία ενημέρωση: 18 Μαΐου 2025

Το άρθρο ελέγχθηκε και εγκρίθηκε από την επιστημονική ομάδα του Medlabnews.

Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2011 — MEDLABNEWS.GR | Συγγραφέας: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος

Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση: 18 Μαΐου 2025